Την ονομάζουν Oscar Season κι έχει να κάνει με την περίοδο εκείνη που υποτίθεται ( ; ) πως οι ταινίες που ανοίγουν στις αίθουσες έχουν τις περισσότερες πιθανότητες να φτάσουν μέχρι τη μεγάλη βραδιά του Φεβρουαρίου -ή Μαρτίου σε πιο σπάνιες περιπτώσεις- ελπίζοντας στο μεγάλο βραβείο.
Μιλάμε για την περίοδο από τον Σεπτέμβρη μέχρι και το τέλος του Δεκέμβρη κάθε έτους.
Υπάρχει όμως όντως υπόσταση σε αυτό τον ορισμό; Για να το καταλάβουμε καλύτερα αρχικά προχωρήσαμε σε απλή στατιστική. Μετρήσαμε πόσοι νικητές του Όσκαρ καλύτερης ταινίας την τελευταία 20ετία τουλάχιστον, προβλήθηκαν στις αμερικάνικες αίθουσες την προαναφερθείσα σεζόν και πόσες βγήκαν στο πρώτο οκτάμηνο του έτους.

Τα αποτελέσματα μάλλον μιλάνε από μόνα τους. Ξεκινώντας από τα Όσκαρ του 1997, δηλαδή τις ταινίες που προβλήθηκαν και το 1996, μόλις τρεις από αυτές που “επέλεξαν” να ντεμπουτάρουν στις αίθουσες έως το καλοκαίρι, κέρδισαν τελικά το περίφημο βραβείο.
Για την ιστορία, πρόκειται για τον “Μονομάχο” που πρωτοπροβλήθηκε στις 5 Μαΐου του 2000, για το “Crash” που έκανε πρεμιέρα στις 6 Μαΐου του 2005, αλλά και το “Hurt Locker” που έκανε την επιτυχία του το καλοκαίρι του 2009 (αν και το συγκεκριμένο άνοιξε το 2008 δεν μπορούσε να λάβει μέρος στα Όσκαρ του 2009 γιατί δεν τηρούσε τους κανονισμούς *βλ. σημείωση στο τέλος του άρθρου*).

Οι υπόλοιπες 17, προβλήθηκαν το διάστημα μεταξύ μέσων Σεπτεμβρίου και τελών Δεκεμβρίου. Εδώ έρχεται όμως το ερώτημα “η Ακαδημία τελικά έχει τόσο…κοντή μνήμη και θυμάται μόνο όσες κάνουν πρεμιέρα μέχρι το πολύ έξι μήνες πριν από την βραδιά της απονομής“; Σίγουρη απάντηση θα μας έδινε μόνο ένα μέλος της επιτροπής όμως επειδή ακόμη δεν έχω βρει το τηλέφωνο της Viola Davis, μπορώ κάπως…ανεύθυνα να απαντήσω ναι. Αλλά και όχι. Μάλλον όμως ναι… Για να τα ξεμπερδέψουμε θα μιλήσουμε για μάρκετινγκ και αριθμούς. Αφού φυσικά πίσω από αυτά τα πράγματα κρύβονται οι τακτικές και οι μελέτες των μεγάλων στούντιο.

release-months-of-best-picture-oscar-movies

(στην φωτό άνωθεν, στατιστικά σχετικά με το πότε κυκλοφόρησαν νικήτριες και υποψήφιες ταινίες των Όσκαρ από το 2000 έως το 2014, από έρευνα του Stephen Follows – stephenfollows.com)

Αν μπορούμε λοιπόν να πούμε κάτι με βεβαιότητα είναι ότι οι ταινίες που βγαίνουν στις αίθουσες τους φθινοπωρινούς μήνες και τον Δεκέμβρη, πλέον φέρουν την ταμπέλα της «κουλτούρας» αντίθετα με τον blockbuster καλοκαιρινό χαρακτήρα ενώ μπορούν να προσελκύσουν πολύ πιο άμεσα με τις περιβόητες “For fycyour Consideration” καμπάνιες τους. Πρόκειται στην ουσία για κεφαλίδες σε διαφημίσεις των ταινιών σε διάφορα έντυπα, αφίσες, μέχρι πακέτα με DVD που στέλνονται στα μέλη της Ακαδημίας (τα τελευταία βέβαια τα στέλνουν όλοι ανεξαρτήτως μήνα κυκλοφορίας) και εν γένει θυμίζουν στους ψηφοφόρους ότι η ταινία είναι…εδώ για τα βραβεία σας.

Μετά υπάρχουν και τα επίσης ακριβοπληρωμένα…πάρτι των εταιρειών που προσελκύουν περισσότερο κοινό μεταξύ αυτού φυσικά και τους ψηφοφόρους της Ακαδημίας. Όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κάποιος είναι πολύ πιο εύκολο να «πλασάρεις» κάτι όταν έχει προβληθεί “χθες” παρά όταν είναι έξι ή επτά μηνών ήδη, είτε πρόκειται για περιορισμένες προβολές σε συγκεκριμένο κοινό, είτε για συνεντεύξεις σκηνοθετών/ηθοποιών κ.ο.κ., είτε για τις διαφημίσεις που αναφέραμε, είτε για προσκλήσεις γενικώς. Όλα βρίσκονται στην επικοινωνιακή πολιτική των μεγάλων στούντιο και παραγωγών όταν «σπρώχνουν» τις ταινίες που θεωρούν ότι μπορούν να τύχουν της εύνοιας της Ακαδημίας κερδίζοντας την «χρυσή» (από άποψη διαφήμισης οπότε και χρηματικού κέρδους) υποψηφιότητα για τα βραβεία. Έχουν ακόμη και ειδικούς συμβούλους για το θέμα.

Στο σημείο αυτό να κάνουμε μία υποσημείωση για τη σπουδαιότητα αυτής της καμπάνιας. Όταν στα Όσκαρ του 1999 ο «Ευρωτευμένος Σαίξπηρ» κέρδισε το μεγάλο βραβείο κόντρα στο πιο αποδεκτό από τους κριτικούς «Διάσωση του Στρατιώτη Ράιαν» πολλοί τόνισαν ότι επρόκειτο για μία τεράστια έκπληξη. Κι όμως αν ψάξουμε αναρτήσεις της εποχής καταλαβαίνουμε εύκολα το σχέδιο της Miramax. Δαπάνησε ένα ποσό της τάξεως 10-15εκ. δολλαριών σε μία επιθετικότατη καμπάνια που ακόμη θεωρείται η πιο ακριβή στην σύγχρονη ιστορία, επηρεάζοντας σίγουρα όμως ένα μεγάλο ποσοστό των ψηφοφόρων. Και επιπλέον η καμπάνια προωθούσε μία ταινία που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβρη, ενώ ο «Ράιαν» βγήκε στις αίθουσες το καλοκαίρι.

Ακόμη και εντελώς πρακτικά να αναρωτηθεί κάποιος, εάν έπρεπε να ξοδέψω κοντά στα 10 εκ. δολλάρια για την προώθηση ενός προϊόντος –ναι αυτό είναι το ποσό που τα τελευταία χρόνια δίνεται κατά μ.ο. στις διαφημιστικές καμπάνιες των ταινιών που ελπίζουν στο μεγάλο βραβείο-, θα το έκανα για κάτι φρέσκο, ή για κάτι που κάποιος πρέπει να ψάξει για να θυμηθεί;

skyfall_fyc_album-1

(στις φωτό: διαφήμιση «For Your Consideration» της ταινίας “Her” και μέρος του πακέτου του “Skyfall” για τους ψηφοφόρους, με τα CD για την υποψηφιότητα του σάουντρακ)

Βάσει και των παραπάνω λοιπόν ερχόμαστε και στο ζήτημα της θέασης της ταινίας μετά την ανακοίνωση των υποψηφιοτήτων  (αυτή γίνεται με λίγες εξαιρέσεις τα τελευταία χρόνια μεταξύ 15ης και 25ης Ιανουαρίου) που εξηγεί εν πολλοίς την αιτία που οι εταιρείες αργούν να τις κυκλοφορήσουν. Οι ταινίες που παίζονται ακόμη στις αίθουσες είναι λογικό να τύχουν μεγάλης προώθησης υπό τη «στάμπα» της «οσκαρικής ποιότητας» οπότε το box office θα φτάσει εντός ελαχίστων ημερών στα ύψη μαζί με την ενασχόληση των ψηφοφόρων πάνω σε αυτές και τις κριτικές που παίρνουν. «Φωτεινά» παραδείγματα μπορούμε να βρούμε από τον περασμένο Γενάρη και Φλεβάρη σε ταινίες όπως το «Revenant», «Big Short», «Room» και «Brooklyn». Ταινίες που από τα μέσα Γενάρη μέχρι τις 21 Φλεβάρη, μία εβδομάδα πριν τα Όσκαρ, δηλαδή σε λιγότερο από 40 ημέρες, έφτασαν να κάνουν τουλάχιστον το 30-40% των συνολικών κερδών τους στο box office μέχρι τότε, ενώ το “Revenant” έφτασε στο 67% (!) ήτοι τα 111 εκ. δολλάρια από τα 165 που είχε φτάσει συνολικά (εδώ βέβαια θα πρέπει να αναφερθεί ότι ούτως ή άλλως για το ευρύ κοινό επίσημα είχε ανοίξει περίπου μία εβδομάδα πριν τις υποψηφιότητες).

Τελευταίο παράδειγμα πάνω σε αυτή τη διαφορά που κάνει η επιγραφή “…Best Picture Nomination”, δύο ταινίες από αυτές που εθεωρούντο μεγάλα αουτσάιντερ καθότι από όχι κάποια πολύ μεγάλα στούντιο και με ιδιαίτερα ‘ευαίσθητο’ θέμα αμφότερες, οι οποίες άνοιξαν το φθινόπωρο, αλλά είχαν και την ευρεία αποδοχή των σινε-κριτικών (για να ευσταθεί η όποια σύγκριση). Απ’τη μία λοιπόν το «Room», υποψήφιο για καλύτερη ταινία, απ’την άλλη το «Carol» που τελικά έμεινε εκτός. Την εβδομάδα μετά την ανακοίνωση -15 με 21 Γενάρη- το πρώτο κάνει αύξηση στα έσοδα (πάντα μιλάμε εντός ΗΠΑ στο άρθρο) ύψους 470% (!!!) σε σχέση με την προηγούμενη, την ώρα που το δεύτερο κάνει μετά βίας 2,8%, ενώ την αμέσως επόμενη πέφτει και κατά (-)53,9%!

Απ’την άλλη πλευρά το «Mad Max» το οποίο κυκλοφόρησε τον περσινό Μάιο δεν ζήλεψε σε τίποτα τις υπόλοιπες και έφτασε μέχρι την υποψηφιότητα, γιατί φυσικά και αυτές οι ταινίες έχουν δικαίωμα στο…όνειρο όμως πλέον με λιγότερη συχνότητα. Άλλωστε αν μία ταινία που βγήκε κάποιους μήνες πριν την «Oscar season» λάβει υποψηφιότητα, μπορεί να βγάλει τεράστιο κέρδος και μέσω των DVD, ενώ για κάποιο καιρό να κάνει άλλον ένα μικρό κύκλο προβολής σε κάποιες χώρες, όμως σίγουρα είναι διαφορετικό όταν βρίσκεται στο…”buzz” την ώρα που αυτό δημιουργείται και μεταφέρεται από στόμα σε στόμα.

Αποτέλεσμα όλων τούτων; Οι εταιρείες τραινάρουν και αναμένουν για να κυκλοφορήσουν ευρέως αυτά που υπολογίζουν ως τα «βαριά χαρτιά» τους την εποχή λίγο πριν τις υποψηφιότητες και όχι πολύ νωρίτερα ή αργότερα, αφήνοντας κάποιους «κενούς» μήνες (επονομαζόμενοι «dumb months») για να παίξουν «μπάλα» τα μικρότερα ονόματα του Hollywood, οι ταινίες «είδους» -δηλ. τρόμου, δράσης αμιγώς, κωμωδίες-, τα blockbuster κλπ..

Συμπερασματικά μάλλον τώρα γνωρίζουμε πως αν τσεκάρουμε ταινίες την εποχή αυτή –αν και εν Ελλάδι πιθανόν να τις δούμε από το νέο έτος στις αίθουσες- καλό θα ήταν να κρατάμε καμιά…σημείωση, γιατί πιθανόν και να παρακολουθούμε κάτι για το οποίο θα μιλάει όλος ο κινηματογραφικός και κινηματογραφόφιλος πλανήτης σε λίγους μήνες.

* Οι κανονισμοί της Ακαδημίας για την ενεργοποίηση της υποψηφιότητας μίας ταινίας ορίζουν μεταξύ άλλων ότι αυτή θα πρέπει να έχει ανοίξει στις αίθουσες από την 1η Γενάρη μέχρι την 31η Δεκέμβρη του προηγούμενου έτους, αλλά και να έχει επτά συνεχείς μέρες προβολής. Το Hurt Locker έκανε αυτό το σερί στα μέσα του 2009 και όχι το 2008 παρ’ότι είχε ανοίξει τότε οπότε κέρδισε στα Όσκαρ του 2010.
 

Advertisements